Gewichtstoename bij zwangerschap
De baby neemt wat hij/zij nodig heeft van de moeder of van haar reserves. Daardoor verschilt de gewichtstoename per vrouw en vallen sommige vrouwen zelfs af. Dit is allemaal prima. Gemiddeld komt een vrouw tien tot vijftien kilo aan in een zwangerschap. Uw gewicht wordt alleen in het begin van de zwangerschap gevraagd en uw Body Mass Index wordt vastgesteld. Zodra u zwanger bent werkt uw suiker- en vetstofwisseling één keer zo langzaam. Dit betekent dat als u normaal eet, u toch twee keer zo veel aan kan komen. U hoeft niet voor twee te eten. Wanneer u graag advies en ondersteuning wilt tijdens uw zwangerschap van een dietist dan kunnen wij u Karin Rewat aanbevelen. (www.dietique.nl) Uw verzekeraar vergoedt ieder jaar twee consulten van een diëtist.
Wat kan ik eten tijdens de zwangerschap?
- Beperk het eten van lever(producten) tot maximaal een klein stukje per zes weken. In lever (-producten) zit veel vitamine A. Te veel vitamine A kan schadelijke gevolgen hebben voor de baby.
- Om besmetting met toxoplasmose (= een parasiet) te voorkomen, kunt u beter geen rauw vlees eten.
- Om besmetting met listeria (= een bacterie) te voorkomen, adviseren wij om geen kaas te eten die gemaakt is van rauwe melk; zoals zachte boerenkaas en sommige zachte franse kaas (au lait cru).
- Listeria kan ook groeien in rauwe producten als groente, kip, vis en vlees, wanneer deze producten lang in de koelkast worden bewaard. Bewaar deze producten zo kort mogelijk.
- Verse rauwe vis die direct gegeten wordt is prima.
- Eet wel gevarieerd; zuivelproducten, groenten, fruit, bruin brood, rijst, aardappelen, vis, vlees of vleesvervangers.
- Eet extra ijzerrijke voedingsmiddelen zoals gedroogde abrikozen, noten, bruin brood en donkergroene bladgroenten.
- Drink geen melk bij de maaltijd, melk belemmert de ijzeropname.
- Eet tijdens de laatste maanden van de zwangerschap vaker vette vis, dit bevordert de ontwikkeling van de hersenen.
- Om harde ontlasting te voorkomen, raden wij u aan om véél te drinken (ca. 2 tot 2,5 liter per dag) en vezelrijke voeding te eten (bruin brood, bonen, granen en rauw-kost). Een aantal vrouwen krijgt door de veranderingen in de stoelgang aambeien.
In principe bevat gevarieerde voeding alle benodigde vitamines. Er zijn speciale vitaminetabletten geschikt voor zwangere vrouwen. Deze zijn zonder recept verkrijgbaar bij apotheek en/of drogist (slik geen vitaminetabletten die niet speciaal voor de zwangerschap zijn bedoeld). Alleen als u denkt niet voldoende gevarieerd te eten, raden wij u aan om één vitamine tablet per dag te slikken. Indien u sporadisch buiten komt, adviseren wij u om vitamine D te slikken, bespreek dit met de verloskundige.
Meer informatie over voeding als je zwanger bent: www.voedingscentrum.nl.
Bloedverlies tijdens zwangerschap
Bloedverlies komt regelmatig voor in de eerste 4 maanden van de zwangerschap. In de meeste gevallen betekent dit niets en is dit een gevolg van een zeer goed doorbloedde baarmoedermond. Twijfelt u of denkt u bij bijkomende pijnklachten aan een miskraam, bel ons dan!
Misselijkheid tijdens zwangerschap
Misselijkheid is een onmiskenbare klacht van de zwangerschap. Dit wordt veroorzaakt door de zwangerschapshormonen. Alleen ochtendmisslijkheid bestaat maar je kunt er ook de hele dag last van hebben. Via je huisarts kun je anti-misselijkheidstabletten vragen en zien of die de klachten verminderen. Meestal wordt de misselijkheid minder bij 12 weken en verdwijnt deze bij 16 weken in zwangerschapsduur. Omdat misselijkheid vaak wordt geprikkeld door geuren is misselijkheid ook succesvol te behandelen met een kruisemuntgeur. Bij ons verkrijgbaar op het spreekuur zijn kruisemuntolierollers.
Moe, duizelig, slaperig tijdens zwangerschap
In de zwangerschap kunt u zich moe, duizelig en slaperig voelen of zwarte vlekken voor de ogen zien. Ook kunt u flauwvallen of last hebben van hoofdpijn. Dit heeft diverse redenen. De baby groeit en ontwikkelt zich. Dit kost veel energie. Deze energie wordt bij de moeder weggenomen. Het ijzergehalte daalt vaak in de zwangerschap om twee redenen; uw bloedvolume neemt toe met 1.5 liter en de baby heeft ijzer nodig voor de aanmaak van zijn eigen bloed. Hoe vervelend deze klachten ook zijn, reden tot zorg geven ze echter niet. Wij adviseren om wat meer pauzes te nemen en uw energie beter te verdelen over de dag. Een paar keer in de zwangerschap zullen wij het ijzergehalte in het bloed bij u bepalen. Indien nodig raden wij u aan om ijzertabletten te slikken.
Spataderen bij zwangerschap
Door het toegenomen bloedvolume en verslapping van de wand van de bloedvaten, krijgen sommige vrouwen last van spataderen op de benen en/of de schaamlippen wanneer ze in verwachting zijn. Raadpleeg uw huisarts indien ze veel overlast zorgen. Steunkousen kunnen verlichting brengen bij spataderen op de benen.
Hartkloppingen tijdens de zwangerschap
De moederkoek (placenta) is een erg ingewikkeld orgaan, bestaande uit een wirwar van bloedvaten. Deze bloedvaten moeten goed doorbloed worden. Hiervoor is extra bloedvolume nodig. Het hart moet dit extra bloedvolume ook rondpompen. Deze tijdelijke inspanning kan het hart goed aan. Af en toe kan het hart hierbij wel eens overslaan, dit noemen we een hartklopping. Ook in uw zwangerschap kunnen hartkloppingen af en toe optreden.
Kortademigheid tijdens de zwangerschap
Kortademigheid komt regelmatig voor in de zwangerschap. In het begin komt het vooral door de hormonen die de longen prikkelen om sneller te ademen. In de tweede helft van de zwangerschap komt daarbij dat de baby hoger in de buik ligt en de longen minder ruimte hebben. Hierdoor ga je sneller en oppervlakkiger ademhalen. Dit is normaal. Sommige zwangeren gaan hierdoor hyperventileren. Dit betekent dat er te veel wordt ingeademd. Hierdoor kunt u in paniek raken, tintelende armen krijgen en flauwvallen. Dit is geen bedreiging voor de baby. Het enige wat u moet doen is met uw handen voor uw mond (of in een plastic zakje) rustig in en uitademen. Dit doet u totdat uw ademhaling weer normaal en regelmatig is.
Brandend maagzuur tijdens de zwangerschap
Zodra u zwanger bent komen er een heleboel hormonen in uw lichaam vrij die er normaal niet zijn. Zij beïnvloeden een groot aantal processen en zijn beslist noodzakelijk voor de zwangerschap. Helaas hebben sommige ook vervelende gevolgen. Brandend maagzuur is er een van. Maagzuur wordt niet alleen extra aangemaakt door hormonen, maar ook door het eten van ruime hoeveelheden suiker, vet en (te veel) melk. Probeer niet drie keer per dag grote hoeveelheden te eten, maar wat vaker kleine porties. Eet niet veel suikers, vetten of melk. In de eerste maanden van de zwangerschap willen de drankjes Antagel (via de huisarts op recept te verkrijgen) en Graviscon (zonder recept bij de apotheek) nog wel eens helpen, maar niet bij iedere vrouw. In de laatste weken van de zwangerschap helpen die middeltjes meestal niet meer tegen brandend maagzuur omdat dan de baby hoger in de buik ligt en er meer druk op de maag wordt uitgeoefend. Dit is een mechanische druk waartegen de drankjes doorgaans niet helpen.
Stoelgang en buikkrampen tijdens de zwangerschap
De darmen staan ook onder grote invloed van hormonen. Ze worden door de groeiende baarmoeder omhoog en naar de zijkanten gedrukt. Bovendien werken de darmen in de zwangerschap trager dan normaal. Dit kan bij de ene vrouw resulteren in een moeilijke stoelgang en bij de andere vrouw tot diarree. Beiden vormen kunnen leiden tot zeer pijnlijke buikkrampen en steken. Belangrijk om te weten is dat de pijnen die de moeder voelt, niet door de baby gevoeld worden. Wanneer de darmen erg onrustig zijn, zoals bij diarree, kan die onrust wel overslaan op de baarmoeder of de rest van de buik. Dit betekent dat de baarmoeder of de buik hard en gevoelig wordt. Probeer of een kruik verlichting biedt en neem meer rust. Dit zijn tijdelijke ongemakken.
Aambeien tijdens de zwangerschap
Om harde ontlasting te voorkomen, raden wij u aan om véél te drinken (ca. 2 tot 2,5 liter per dag) en vezelrijke voeding te eten (bruin brood, bonen, granen en rauw-kost). Een aantal vrouwen krijgt door de veranderingen in de stoelgang aambeien. Deze aambeien zijn bloedvaatjes die naar buiten worden gedrukt en als bobbeltjes aanvoelen. Een enkele keer kan er één openspringen bij veel druk. Hierdoor kunt u bloed zien bij het afvegen of bij de ontlasting zelf. Dit bloedverlies is niet gevaarlijk. De aambeien kunnen pijnlijk zijn voor u. Misschien ziet u ertegen op om weer naar het toilet te gaan. Aandrang om te ontlasten (vaak na het eten) ontstaat door een rekprikkel in de endeldarm, het opvanggedeelte aan het einde van de dikke darm. Uitstellen zorgt ervoor dat de ontlasting indikt en als een soort dikke prop voor de nieuwe, zachtere ontlasting blijft zitten. Bij de volgende keer aandrang is juist het passeren van die prop erg pijnlijk en belastend voor de aambeien. Stel de aandrang dus liever niet uit. Door ontspannen op het toilet te gaan zitten met een bolle rug en zachtjes mee te drukken op een uitademing (niet persen) ontziet u de aambei tijdens de ontlasting. Daarnaast kan Curanol creme of een Curanal - kuur succesvol zijn bij de bestrijding van aambeien. De Curanol crême is bij ons te verkrijgen op het spreekuur.
Blaasontsteking tijdens de zwangerschap
Om blaasontstekingen te voorkomen, raden wij u aan om veel (water) te drinken in de zwangerschap (2 tot 2,5 liter per dag). Blaasontstekingen treden veelvuldig op, omdat de blaas als het ware verdrukt wordt door de groeiende baarmoeder. Hierdoor blijft er na het plassen urine achter in de blaas en de urineleiders. Hierin groeien bacteriën die een blaasontsteking veroorzaken. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen is het belangrijk dat u goed uitplast. Ga goed rechtop zitten op het toilet, ontspan de benen en de buik. Plassen is een reflex, de blaas knijpt zichzelf als het ware leeg. Een "goede" plas klinkt als een waterval, zonder tussenpozen. Te snel of persend plassen wordt afgeraden omdat de spanning op de bekkenbodum te hoog is. Controleer of de blaas leeg is door een paar keer een bolle rug te maken terwijl u rustig uitademt. Meestal zijn de klachten van een blaasontsteking in de zwangerschap niet zo duidelijk. Veel harde buiken, vaak plassen en soms wat bloed bij de urine kunnen op een blaasontsteking duiden. Wanneer u vermoedt dat u een blaasontsteking heeft, moet u uw ochtendurine laten controleren bij de huisarts. Indien nodig zal uw huisarts u medicijnen geven. Het is noodzakelijk om een blaasontsteking tijdens de zwangerschap te behandelen.
Opgezette lichaam tijdens de zwangerschap
Veel drinken leidt niet tot het vast houden van vocht. Het vast houden van vocht hoort bij de zwangerschap en is op zich niet verontrustend. Door de groeiende baarmoeder wordt de bloedsomloop gehinderd (het bloed kan niet gemakkelijk circuleren). Hierdoor kan het vocht dat in de weefsels zit niet allemaal worden heropgenomen door het bloed. Met gevolg dat handen, voeten, benen en schaamlippen gaan opzetten. Als u vocht vast houdt kunt u gewoon blijven eten, normaal gebruik van zout hoeft niet te worden beperkt.
Stemmingen en gemoedstoestand tijdens de zwangerschap
Onder invloed van de zwangerschapshormonen kunnen uw gemoedstoestand en uw emotionele beleving veranderen. Zwangere vrouwen kunnen ineens in tranen uitbarsten, of heftig reageren op gedrag van anderen. Wij hopen dat u en uw partner hier rustig op reageren. Wanneer u langere tijd somber/depressief, angstig of bezorgd bent, raden wij u aan dit te bespreken met de verloskundige. Samen met u kunnen we dan kijken of u extra ondersteuning kunt gebruiken en of wij hieraan een bijdrage kunnen leveren. Binnen onze praktijk is een coachingsgesprek mogelijk. Wanneer noodzakelijk en van uw kant gewenst kunnen wij overleggen met een psycholoog of psychiater.
Rugpijnen tijdens de zwangerschap
Rugpijnen in de zwangerschap worden met name veroorzaakt door toenemende druk van de baarmoeder op de onderste rugwervels en door veranderingen in uw houding. Let erop dat u de rug recht houdt en dat u geen schoenen met hoge hakken draagt. Sta niet te lang achter elkaar en neem regelmatig pauzes. Vaak brengt een warme kruik op de pijnlijke plek verlichting.
Harde/strakke buiken in verwachting
De baarmoeder is één grote spier. Net als elke andere spier kan de baarmoederspier aanspannen en hard worden. Soms wordt de hele baarmoeder hard en soms maar een deel. De baarmoederspier kan hard worden naar aanleiding van een bepaalde beweging, door stress, na overmatige belasting, na vrijen of zonder duidelijke aanleiding. Het hard worden van de baarmoeder is een normale reactie. Dit kan al heel vroeg in de zwangerschap optreden. Om de harde/strakke buik te verzachten, kunt u er een warme kruik tegen aanleggen. Wanneer u een aantal uren per dag last heeft van harde buiken, moet u wat meer rust nemen. Bij twijfel kunt u contact met ons opnemen.
Bandenpijn tijdens de zwangerschap
Bandenpijn is een stekende pijn die voornamelijk in de eerste helft van de zwangerschap voor ongemak kan zorgen. De baarmoeder zit met banden aan de omliggende weefsels vast. De baarmoederspier rekt gemakkelijker uit dan de bindweefselbanden. Plotselinge bewegingen kunnen voor vlijmscherpe pijnen zorgen, die geen gevolgen hebben voor de zwangerschap. Voer alle bewegingen met beleid uit en verzacht de pijn door middel van een warme kruik.
Bekkenklachten tijdens de zwangerschap
Bekkenklachten horen in principe ook bij een zwangerschap. Onder invloed van zwangerschapshormonen verweekt het kraakbeen in het schaambot (voor) en het heiligbeen (achter). Dit is nodig om het bekken gemakkelijker te laten bewegen tijdens de bevalling. In de zwangerschap heeft u van deze beweeglijkheid last en ongemak. De algemene belastbaarheid van de rug en het bekken daalt in de zwangerschap, wat u van uw lichaam vraagt over het algemeen niet. Klachten ontstaan vooral als deze weegschaal te ver uit balans raakt.
U kunt zelf veel doen om de balans te bewaren. Verdeel taken die "moeten" en die "mogen" goed over de dag en over een week. Vraag en accepteer hulp als die geboden wordt. Rust voor een rug en bekken betekend 20 minuten liggen, zitten is niet uitrusten. Maak gebruik van de spierkracht van de bekkenbodem en de buikspieren om de gewrichten te ontlasten. Deze spieren zijn houdingsspieren en zijn ervoor gemaakt om langdurig een lichte tot matige inspanning te leveren (zo'n 25 % van de maximale kracht). In principe helpen deze spieren mee bij iedere beweging of houdingsverandering, bewust gebruik helpt om de belastbaarheid van de rug en het bekken te verhogen. De baby merkt hier niets van, het moederlijk des te meer!
Bij veel pijn ter hoogte van het schaambot kan een coldpack (=koudepakking) verkrijgbaar bij de apotheek verlichting brengen. Belangrijk om te weten is dat lichamelijke aktiviteit niets kapot maakt, wel blijven spieren en het hart/long systeem zo mogelijk in conditie. Na de bevalling heeft dit een positief effect op het algemene herstel.
Urineverlies tijdens de zwangerschap
Urineverlies in de zwangerschap treedt op door verweking van de spieren, banden en weefsels rondom de sluitspier van de urinebuis. Wij raden u aan een gespecialiseerde bekkenbodem-fysiotherapeut te bezoeken.
Voor klachten in het bekken, lage rugpijnen en bekkenbodem verwijzen wij regelmatig naar Herma Mulder www.fysiotherapietransvaal.nl. Uw verzekeraar vergoedt uw consulten aan haar.
Vrije tijd en zwangerschap
In de zwangerschap kunt u alle activiteiten blijven doen, die u voorheen deed, mits u zich daar prettig bij voelt. Soms kunt u na sporten, vrijen, tillen en dergelijke, voelen dat uw buik enigszins hard of gespannen wordt. Dit is niet bedreigend voor de zwangerschap, wél is het vervelend voor u. U past uw activiteiten meestal vanzelf enigszins aan.