Informatie over een miskraam
Misschien heeft u een vermoeden of voorgevoel van een miskraam. Of misschien zelfs een aanwijzing. U kunt hierover 24 uur per dag contact met ons opnemen.
Misschien heeft u van ons te horen gekregen of gezien op de echo dat het mogelijk niet goed gaat met uw zwangerschap. Wij hebben u al het een en ander verteld, maar willen dit ondersteunen met deze informatie zodat u dit op een gewenst en rustig tijdstip kunt nalezen.
Wat is een miskraam?
De eerste maanden van de zwangerschap is een kritische en selectieve periode. Het vruchtje ontwikkelt zich en nestelt in de baarmoederwand. Helaas gaat dit niet altijd goed. Dan is er sprake van een miskraam. Een miskraam is het verlies van een niet-levensvatbare vrucht in de eerste periode van de zwangerschap. Het vruchtje kan om verschillende redenen afsterven en worden uitgestoten. Bij één op de tien vrouwen eindigt de zwangerschap in een miskraam.
Symptomen bij een miskraam
Het eerste wat u kunt merken is het verdwijnen van de kenmerken die u lieten weten dat u zwanger bent (maar is beslist niet in alle gevallen). Uw borsten doen geen pijn meer, u bent niet meer misselijk. U kunt het gevoel hebben dat er iets mis is. Dit gevoel hebben echter veel zwangeren. Een van de eerste duidelijke tekenen van een miskraam is vaginaal bloedverlies. Maar bloedverlies alleen hoeft echter lang niet altijd te betekenen dat de zwangerschap zal eindigen in een miskraam. Bij het doorzetten van de miskraam treedt meestal buikpijn op. De intensiteit van de pijn hangt meestal samen met de duur van de zwangerschap. De mate van buikpijn en de hoeveelheid bloedverlies worden meestal onderschat.
Aan de andere kant kan een miskraam ook symptoomloos verlopen, of gepaard gaan met weinig (bruin) bloedverlies of geringe buikpijn. Een echo vanaf 7 weken kan meestal constateren of dat de zwangerschap vitaal is of niet intact is. Er is dan geen hartactie.
Oorzaken van een miskraam
In 95% van alle gevallen gaat het bij een miskraam om een aanlegstoornis van het vruchtje. Er is vaak sprake van een chromosoomafwijking die bij of zelfs voor de bevruchting is ontstaan. De natuur zoekt een ‘oplossing’ en de zwangerschap eindigt in een miskraam. Het gaat hier meestal niet om de erfelijke afwijkingen, dus er is geen verhoogd risico voor een volgende zwangerschap. In 5% van de gevallen gaat het om een niet goed verlopen innesteling, een infectie, een afwijkende baarmoedervorm, een vleesboom of een onbekende oorzaak.
Een miskraam kunt u niet zelf veroorzaken. Een miskraam ontstaat niet door lichamelijke inspanning. Zo kunnen bijvoorbeeld vrijen, vallen, fietsen, paardrijden of motorrijden geen miskraam veroorzaken.
Wanneer er voor een tweede keer een miskraam bij u optreedt is er een mogelijkheid om voor verder onderzoek in aanmerking te komen. Wij kunnen u hiervoor vewijzen.
Het verloop van een miskraam
Het verloop van een miskraam kan per persoon sterk verschillen maar de klassieke vorm verloopt in grote lijnen als volgt: er is aanvankelijk weinig bloedverlies, dat enige dagen kan duren. Zet de miskraam door dan gaat u meestal veel helder rood bloed verliezen. (Neem goede voorzorgsmaatregelen wat betreft het beschermen van uw kleding en beddengoed tegen het bloedverlies.) Het bloedverlies varieert van één menstruatie tot hoeveelheden van twee menstruaties bij elkaar.
Ook kunt u stolsels verliezen. Stolsels zijn heldere rode klonten bloed die zo groot als een vuist kunnen zijn. Wanneer u meerdere grotere stolsels verliest of wanneer u "als een kraantje blijft vloeien/bloed verliest". Neem dan direct contact op met ons.
Als de miskraam doorzet, krijgt u buikpijn. De buikpijn kan lijken op heftige menstruatiepijnen maar de buikpijn kan ook voelen als weeënpijnen. De pijn komt in golven: het houdt enkele minuten aan en gaat dan weer weg. Meestal zakt de pijn af als er weer bloed uit de baarmoeder is gekomen. Het kan zijn dat u een aantal minuten tot uren buikpijn heeft, dat deze weer weg gaat en later weer terug komt. De buikpijn zorgt er voor dat door middel van knijpbewegingen alles wat in de baarmoeder zit naar buiten wordt gebracht. Op deze manier maakt uw lichaam de baarmoeder schoon. Is het zwangerschapsweefsel volledig uit de baarmoeder gedreven dan verdwijnt de pijn en het bloedverlies en sluit de baarmoedermond zich weer. Als de baarmoeder leeg is, wordt het bloedverlies minder en gaat de buikpijn over in een zeurderige pijn.
De dag na de miskraam verliest u evenveel bloed als tijdens de menstruatie. De buikpijn is zo goed als over. U kunt nog 5 tot 10 dagen bloed verliezen. Net als bij een menstruatie wordt het wel langzaamaan minder en donkerder van kleur. Wat als een miskraam of niet vitale zwangerschap is vastgesteld bij de echo?
Afwachten bij een miskraam
Over het algemeen kunt u een spontaan einde van de miskraam afwachten. Bij de 50% van de miskramen wordt het vruchtje binnen twee weken na begin van de bloeding volledig afgestoten, bij sommigen pas na een paar weken. Vrouwen bij wie de miskraam op natuurlijke wijze is verlopen, kunnen de gebeurtenissen vaak beter verwerken. Als u ervoor kiest om te wachten tot het vruchtje vanzelf wordt afgestoten, is het verstandig te bedenken hoe lang u wilt afwachten en om dit met de verloskundige/ arts te bespreken. Afwachten kan medisch gezien geen kwaad en heeft geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap. Als u later besluit toch een curettage te willen, kunt u daar alsnog voor kiezen.
Curettage
Sommige vrouwen vinden het moeilijk te moeten wachten tot de miskraam vanzelf op gang komt en de bloeding weer ophoudt. In emotioneel en praktisch opzicht kan het vervelend zijn om te wachten op een spontane miskraam. Lichamelijk kan het zwaar zijn als het bloedverlies lang aanhoudt. Voor sommige vrouwen zijn dit de redenen om eerder in te grijpen door een curettage te laten uitvoeren of met behulp van medicijnen de baarmoeder schoon te maken. Bij een curettage wordt de baarmoeder via de vagina met een dun slangetje leeggezogen of met een schrapertje schoongemaakt. Als alle weefselresten zijn verwijderd, houdt de bloeding vanzelf binnen enkele dagen op. Een curettage is een ingreep die 5 tot 10 minuten duurt. U krijgt een korte narcose en merkt dan niets van de ingreep. U gaat meestal dezelfde dag weer naar huis.
Een gynaecoloog adviseert wat het beste is in uw situatie: een curettage uit te laten voeren of de miskraam op gang te brengen door middel van medicijnen.
Wat u zelf kunt doen bij een miskraam
U kunt een miskraam niet voorkomen of tegenhouden. Dit kan ook niet door bedrust of medicijnen te nemen. Tijdens en na een miskraam kunt u zich erg moe en leeg voelen.
Rust daarom veel in deze periode. Rust is belangrijk voor uw lichaam en geest. Bij pijnklachten mag u gerust pijnstilling nemen. Bijvoorbeeld paracetamol, neem hiervan 1000mg (= 2 tabletten) tegelijk. Dit mag maximaal 4x daags. Aspirine raden we af omdat deze bloedverdunnend werkt. Diclofenac kan via de huisarts worden verkregen. En Aleve of Ibuprofen, zonder recept, bij een apotheek.
Ook warmte kan verlichting geven. Een warme kruik of een warme douche kan heerlijk zijn. Gebruik tijdens de miskraam en vlak daarna geen tampons. Dit heeft te maken met het feit dat de baarmoedermond vaak nog iets geopend is en er een grotere kans bestaat op een infectie.
Wat wij voor u kunnen doen bij een miskraam
Bij lichamelijke klachten of problemen kunt u ons dag en nacht bellen. Ook voor vragen over het verloop van uw miskraam kunt u altijd bij ons terecht. Door ons te betrekken bij de miskraam kunnen wij u begeleiden als dat gewenst is. Het verlies van zwangerschapsweefsel kan door sommigen als akelig worden ervaren. Daarentegen is er misschien wel behoefte aan bevestiging. Een echo ter controle of de baarmoeder in zijn geheel schoon is, zal u worden aangeboden op onze praktijk. Natuurlijk kunt u ook altijd bij ons terecht voor het stellen van vragen en/of emotionele steun. Het kan erg prettig zijn om met een deskundige te praten over hoe u alles ervaren heeft en wat u voelt.
Anti-D-immunoglobuline
In de regel wordt anti-D toegediend aan vrouwen met een rhesusnegatieve bloedgroep wanneer de miskraam optreedt bij meer dan tien weken zwangerschap. Op deze manier kan het ontstaan van rhesus-antistoffen worden voorkomen. Deze kunnen in een volgende zwangerschap problemen veroorzaken. Als bij echoscopisch onderzoek is aangetoond dat er geen vruchtje is aangelegd, of dat het vruchtje in een zeer vroeg stadium is afgestorven, ziet men af van het geven van anti-D. Men neemt dan aan dat er geen kans is op de vorming van antistoffen.
Wanneer is het raadzaam om met ons contact op te nemen bij een miskraam?
Indien er sprake is van langdurig veel bloedverlies, dat meer is dan bij twee menstruaties. (Kortdurend mag het meer zijn, voornamelijk op het moment dat het vruchtje uitgedreven wordt).
Heeft u binnen het uur twee grote maandverbanden nodig om het bloed in op te vangen en zijn deze volledig doordrenkt.
Is er sprake van duizeligheid, flauwvallen of sterretjes zien.
Als er tijdens de spontane miskraam of na een curettage koorts ontstaat. Een temperatuur van 38° C of hoger kan wijzen op een infectie.
Als er na een spontane miskraam of een curettage langdurig en hevig bloedverlies en hevige buikpijn blijft bestaan, kan dit wijzen op een incomplete miskraam. Behandeling door middel van een curettage kan dan nodig zijn.
Als u onzeker bent, vragen heeft of wilt napraten.
Lichamelijk herstel na een miskraam
Het lichamelijke herstel na een spontane miskraam of een curettage is meestal vlot. Gedurende 1 tot 2 weken kan er nog wat vaginaal bloedverlies zijn, dit kan in het begin helderrood zijn, later meestal wat bruinig. Tijdens dit bloedverlies is het raadzaam te wachten met vrijen, tampons te gebruiken, in bad gaan en te gaan zwemmen. De volgende menstruatie kunt u na ongeveer 4 tot 6 weken verwachten, maar het kan ook eerder of later plaatsvinden. Het is na een miskraam niet moeilijker om zwanger te worden.
Emotioneel herstel na een zwangerschap
Sommigen kunnen een doorgemaakte miskraam vrij goed naast zich neerleggen, anderen hebben daar meer tijd voor nodig. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met of men al kinderen heeft, hoeveel moeite het heeft gekost om zwanger te worden of met het verloop van de miskraam. Voor sommigen is een miskraam echter een zeer ingrijpende gebeurtenis waarna er tekenen zijn van een rouwproces. Een miskraam maakt het einde aan de zwangerschap, maar ook aan uw (nabije) toekomstbeeld en uw verwachtingen. Een miskraam kan gepaard gaan met veel verdriet, teleurstelling, schuldgevoelens, boosheid, leegte en ongeloof. De verwerking van een miskraam doet ieder op zijn eigen manier. Hoe lang dit proces duurt, is voor iedereen verschillend.
Belangrijk is het om het een plek te geven en er samen over te praten. Voelt u zich niet bezwaard om er de tijd voor te nemen. Omdat het verlies voor de omgeving vaak onzichtbaar is, kan het soms prettig zijn om met mensen te praten die hetzelfde hebben meegemaakt. Schroom niet om uw verdriet met anderen te delen, er is altijd wel iemand die u steun kan geven. De volgende zwangerschap Na verloop van tijd (voor iedereen verschillend) ontstaat er veelal toch weer het verlangen naar een volgende zwangerschap, misschien is dat gevoel zelfs niet weggeweest. Aangeraden wordt om met gemeenschap te wachten totdat het bloedverlies gestopt is. U zou één menstruatie kunnen afwachten. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat u er beiden emotioneel ook weer aan toe bent. In de meeste gevallen verloopt een volgende zwangerschap zonder problemen.
De eerste drie maanden van de zwangerschap zijn echter wel spannend, zou het deze keer wel goed gaan? U mag al vroeg in de zwangerschap contact met ons opnemen. Zo kunnen wij u helpen om de eerste spannende periode door te komen en eventueel vervroegd een echo te maken (vanaf zeven weken zwangerschap). Wanneer u een tweede miskraam meemaakt komt u in aanmerking voor erfelijkheidonderzoek bij u en uw partner. Hiervoor heeft u een verwijzing van uw huisarts nodig voor een gynaecoloog.
Wij hopen dat deze informatie u heeft geholpen om enkele vragen te beantwoorden. Het mag duidelijk zijn dat deze folder geen vervanging is voor emotionele steun. Desgewenst zullen wij daarvoor op persoonlijk vlak steun bieden. Hulporganisaties Er bestaat geen landelijke hulporganisatie die zich speciaal richt op vrouwen die een miskraam hebben doorgemaakt. Niettemin kunnen een aantal (plaatselijke) instanties behulpzaam zijn bij het beantwoorden van vragen en bij het zoeken van hulp en steun in de woonomgeving.
FIOM, Stichting Ambulante FIOM Vanuit de FIOM worden bijeenkomsten georganiseerd voor mensen die een miskraam hebben gehad. De adressen van de FIOM zijn te vinden op de website www.fiom.nl. U kunt telefonisch informeren of er bij u in de omgeving een bijeenkomst plaatsvindt.
Stichting Contactpunt voor miskramen, zie www.miskramen.nl Op deze site staat veel over het verwerken van een miskraam. Er worden ook contactavonden georganiseerd en men kan telefonisch met een lotgenoot spreken.
Boeken over miskramen
M. Cuisinier, H. Janssen H: “Met lege handen”. Van Holkema en Warendorf, 3e druk 2000. ISBN 9026966997 Is niet meer leverbaar wel tweedehands bij bol.com.
M. van Buren, W. Braam: “Als je zwangerschap misloopt”. De Kern, Baarn, 6e druk 1999. ISBN 9032506749 Spitz, M. Keirse en A. Vandermeulen: “Tussen iets en niets, omgaan met het verlies van een prille zwangerschap”. Lannoo Tielt, 1998. ISBN 9020934449
Internetadressen over miskramen
www.nvog.nl. Dit is de website van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gyneacologie, de wetenschappelijke beroepsvereniging voor gynaecologen. Hier kunt u terecht voor patiëntenvoorlichtingsmateriaal.
www.knov.nl. Dit is de website van de Nederlandse Vereniging van verloskundigen, de beroepsvereniging van verloskundigen. Hier kunt u terecht voor cliëntenvoorlichtingsmateriaal.